راهنمای جامع سمزدایی رابطه: چرا به جای عشق، بازی روانی راه میاندازیم؟ | تجربیات اتاق درمان دکتر مریم حناسابزاده
تا به حال شده احساس کنید در رابطهتان روی لبه تیغ راه میروید؟ اینکه فرقی نمیکند چقدر تلاش کنید، در نهایت همهچیز با دلخوری، بلاتکلیفی و یک سکوت سنگین تمام میشود؟
آمارهای بینالمللی و مشاهدات بالینی نشان میدهند که بیش از ۹۲٪ روابط عاطفی و زناشویی، درگیر بازیهای روانی مخرب هستند. طبق تجربیات بالینی دکتر مریم حناسابزاده (روانشناس بالینی)، بیشتر زوجها اصلاً متوجه رفتارهای مخرب خود نیستند؛ آنها فقط زمانی به اتاق درمان مراجعه میکنند که صمیمیتِ میانشان کاملاً مرده و رابطه به مو بند شده است.
اگر میخواهید بدانید این بازیهای سیاه چطور ذهن شما را به بازی میگیرند و چطور میتوانید بدون خراب کردن رابطه، آن را نجات دهید، این مقاله بزرگترین نقطه عطف زندگی شما خواهد بود.
در بازی روانی، آدمها آدرس غلط میدهند. زبانِ این بازیها، زبانِ نشانهها و نیشوکنایههاست. بازی روانی درست مثل این است که به جای اینکه به همسرت بگویی «امروز خستهام و دوست دارم کمکم کنی»، تمام ظرفها را با عصبانیت و سر و صدا بشویی تا او خودش از ترسِ اخمهایت جلو بیاید!
چرا آدمها بازی راه میاندازند؟
پاسخ کوتاه این است: چون مغز ما تنبل و ترسو است! بسیاری از این بازیها کاملاً ناخودآگاه هستند. یعنی فرد بازیگر اصلاً متوجه نیست که دارد با روح و روان شما بازی میکند؛ او فقط میخواهد از خودش محافظت کند.
حرف زدنِ بالغانه و شفاف، شهامت میخواهد. وقتی شما مستقیماً میگویید: «من احساس تنهایی میکنم و دوست دارم امشب بیشتر کنارم باشی»، خودتان را در معرضِ رد شدن یا بیتوجهی قرار میدهید. اما وقتی قهر میکنید یا متلک میاندازید، یک سپرِ دفاعی دور خودتان میکشید. اگر پارتنرتان جلو آمد که برنده شدهاید، اگر هم نیامد، با خودتان میگویید: «خب، او بیمعرفت است!» و اینگونه خود را تبرئه میکنید.
تحلیل شایعترین بازیهای روانی زنان و مردان (با مثالهای ملموس)
بیایید ماسک از چهره این سناریوهای تکراری و فرسوده برداریم:
۱. بازیهای روانی زنان در رابطه
بازی «اگه دوستم داشتی، خودت میفهمیدی!»
- کجا اتفاق میافتد؟ در کلام و رفتارهای روزمره.
- مثال ملموس: زن به دلیل اینکه همسرش سالگرد ازدواجشان را فراموش کرده ناراحت است. وقتی مرد به خانه میآید، زن با لحنی بسیار سرد و چشمهای سرخ از گریه رو به دیوار میخوابد. مرد با نگرانی میپرسد: «چیزی شده؟» و زن با حرص میگوید: «نه، هیچی!»
- نتیجه بازی برای قربانی: مرد وارد برزخِ «ذهنخوانی» میشود. او تمام کارهای یک ماه اخیرش را شخم میزند تا بفهمد جرمش چیست. در نهایت، مرد دچار خشم پنهان و کلافگی شدید میشود و زن هم با خود فکر میکند: «دیدید؟ او اصلاً مرا دوست ندارد!»
بازی «اگر به خاطر تو نبود…»
- کجا اتفاق میافتد؟ در دعواها و اختلافات خانوادگی.
- مثال ملموس: زن در میان بحث میگوید: «من به خاطر تو و بچهها از آرزوهام گذشتم، کارم رو رها کردم و جوونیم رو پای این زندگی ریختم، حالا جوابم اینه؟!»
- نتیجه بازی برای قربانی: ایجاد احساس گناه مفرط در مرد. مرد احساس میکند یک بدهکار عمیق است که کل زندگی یک انسان دیگر را نابود کرده است. او برای فرار از این عذابوجدان، مجبور است از خواستههای منطقی خودش کوتاه بیاید.
۲. بازیهای روانی مردان در رابطه
بازی «فرافکنیِ تهاجمی» (تغییر جای شاکی و متهم)
- کجا اتفاق میافتد؟ در مواقع لو رفتنِ اشتباهات یا پنهانکاریها.
- مثال ملموس: زن متوجه چتهای مشکوک همسرش با یک غریبه در گوشی میشود. وقتی با آرامش از او توضیح میخواهد، مرد ناگهان با عصبانیتِ ساختگی فریاد میکشد: «تو به من خیانت کردی چون واتساپت رمز داره! تو اصلاً مریض و شکاکی! تو گوشی من رو چک کردی و حریم شخصی من رو نابود کردی!» و زن را از خانه بیرون میاندازد!
- نتیجه بازی برای قربانی: زن که شاکیِ اصلیِ داستان بوده، ناگهان خودش را در موقعیت متهم میبیند. او به عقل، چشمها و حافظه خودش شک میکند و به جای گرفتنِ حقش، شروع میکند به گریه و التماس برای اثبات بیگناهیِ خودش!
بازی «سرد و گرم کردن» (پاندولِ عاطفی)
- کجا اتفاق میافتد؟ در اتاق خواب و صمیمیتِ روزمره.
- مثال ملموس: مرد چند روز بینهایت عاشق، پرتوجه و صمیمی است؛ اما یکهو بدون هیچ دلیلی در کلام و رابطه زناشویی سرد میشود. وقتی زن به سمتش میرود، با بیحوصلگی او را پس میزند و میگوید: «سرم شلوغه، حوصله ندارم».
- نتیجه بازی برای قربانی: این نوسان ناگهانی، سیستم عصبی زن را به هم میریزد. او دچار اضطراب شدیدِ رهاشدگی میشود و برای جلب دوباره آن توجهِ اولیه، دست به هر باجدهی عاطفی یا فیزیکی میزند. این بازی یک اعتیاد عاطفیِ مخرب شبیه به قمار ایجاد میکند.
بازیهای روانی چه بلایی سر روح و روان ما میآورند؟
ماندن در رابطهای که پر از بازیهای روانی است، درست مثل این است که هر روز دوزِ کمی از سم را وارد بدنتان کنید. بعد از چند سال شما با این عوارض مواجه میشوید:
- نابودی کامل عزتنفس: شما دیگر خودتان را دوست ندارید و احساس بیارزشی میکنید.
- اضطراب مزمن: به دلیل بلاتکلیفی و قهر و آشتیهای مداوم، مغز شما همیشه در وضعیت «آمادهباش برای خطر» قرار میگیرد.
- مرگ اتاق خواب و صمیمیت: وقتی مسائل حل نمیشوند و پشت قهرها و لجبازیها پنهان میشوند، رابطه زناشویی سرد، مکانیکی و بیروح میشود.
آیا باید این رابطه سمی را تمام کنیم؟ (امیدواری بزرگ اتاق درمان)
«بسیاری از روانشناسها به محض دیدن این الگوها به شما میگویند: این رابطه سمی است، رهایش کنید! اما من به عنوان درمانگر معتقدم فرار کردن راحتترین کار است، اما درستترین نیست. اگر بدون یادگیری قواعد بازیها از این رابطه فرار کنید، در رابطه بعدی هم دقیقاً همین بلا سرتان خواهد آمد.» — دکتر مریم حناسابزاده
رابطهای را که بازیهای روانی واردش شدهاند، مثل یک لیوان آب زلال و گوارا تجسم کنید که چند قطره جوهر سیاه یا سم درون آن ریخته شده است.
تیره شدن این آب به این معنی نیست که باید کل لیوان را دور بریزید! این آب هنوز همان آب گواراست، فقط آلوده شده است. شما باید یاد بگیرید چطور این سموم را فیلتر کنید. وقتی بازیهای روانی را سمزدایی کنید، آب دوباره زلال و قابل نوشیدن میشود. برای نجات رابطه، شما به جنگ و دعوا نیاز ندارید؛ به سلاح آگاهی نیاز دارید.
چطور جلوی این بازیهای روانی را بگیریم؟
تنها راه متوقف کردن بازیهای روانی، «قفل کردنِ بازی» است. بازی روانی مثل پینگپونگ است؛ اگر شما به توپِ طرف مقابل ضربه نزنید، بازی تمام میشود. وقتی یاد بگیرید که چطور پاتک بزنید، طرف مقابل میبیند ابزارهای قدیمیاش (مثل قهر، داد و بیداد، مظلومنمایی یا متهم کردن شما) دیگر کارآیی ندارند. در نتیجه، مجبور میشود نقابش را بردارد و مثل یک فرد بالغ گفتگو کند.
یادگیری این پاتکها یک تخصص و مهارت است که نباید آن را با آزمون و خطا و به قیمت آسیب دیدنِ روان خود تجربه کنید.
ما در دوره تخصصی دارک گیمز (Dark Games) به شما یاد میدهیم که:
- چطور دستِ بازیگران زندگیتان را بخوانید و سناریوهای مخربشان را در ثانیههای اول خنثی کنید.
- پاتکهای عملی و قاطع در برابر قهر، سکوت تنبیهی، لجبازی و ایجاد احساس گناه چیست.
- چطور بدون باج دادنِ عاطفی، صمیمیت، شور و عشق واقعی را به کلام و اتاق خوابتان برگردانید.
رابطه شما و آرامش روانتان ارزش نجات دادن را دارد. به جای فرار یا تحمل رفتارهای سمی، خودتان را به دانش روز مسلح کنید.همین الان از اینجا در دارک گیمز ثبت نام کن و صمیمیمت و عشق رو به رابطه برگردون.
هیچ سوالی برای این صفحه یافت نشد.
